I dėrguari i posaēėm:
ENGJĖLL KOLIQI
Shėn Mitėr Korone -
Kalabri, 20 gusht 2001 (Bota Sot - QIKSH Albeuropa)
Festivali i XX-tė i Kėngės Arbėreshe, u realizua mbrėmė nė mėnyrė
shumė madhėshtore dhe tė mrekullueshme, nė Shėn Mitėr Korone (Rrethi
i Kozencės - Kalabri). Spektakli i mrekullueshėm qė filloi
rreth orės 21 e qė zgjati deri nė orėt e pasmesnatės, kėnaqi
plotėsisht mijėra arbėreshė (fėmijė, pleq e tė rinj, burra e
gra) tė ardhur kėtu nga tė gjitha vendbanimet arbėrore - nga mbarė
Arbėria). Bashkė me vėllezėrit arbėreshė gėzuan (kėnduan e
vallėzuan) edhe dhjetėra shqiptarė, tė ardhur nga vise tė
ndryshme tė Italisė. Ishin tė shumtė edhe arbėreshėt tė cilėt
jetojnė e punojnė nėpėr krahina tė ndryshme tė Italisė, por
edhe nė vende tė ndryshme t Europės e mė gjėrė, qė kėto ditė
kishin marrė pushimet e merituara verore dhwe kishin ardhur kėtu, pėr
t'u kėnaqur me farefisin e tyre arbėror dhe me shumė manifestime
kulturore arbėrore tė traditės sonė tė lavdishme. Shumė nga ata
pushimet i lidguin gjithnjė me Festivalin e Kėngės Arbėreshe.
Pėrveē jurisė profesionale-teknike tė Festivalit, ishte edhe Juria
Popullore, e pėrbėrė nga dhjetėra personalitete arbėreshe - tė
jetės shoqėrore, arsimore, fetare, kulturore, artistike... - tė
ardhur nga tė gjitha vendbanimet e Arbėrisė. Kėtė vit Juria nuk e
kishte lehtė, sepse tė gjitha kėngėt ishin zgjedhur me njė pėrkushtueshmėri
tė lartė profesionale-artistike dhe janė kėndaur aq bukur, saqė
ishte vėshtirė tė thuhet se kjo kėngė nuk meriton tė shpėrblehet,
apo kjo tjetra ishte shumė mė e mirė se kjo. Megjithatė - ndėr kėngėt
e mira, prapėseprapė u dasht tė zgjidhen ato mė tė mira, qė kėsar
radhe u radhiten mė sa vijon:
1. DONJA SE KJO KĖNGĖ...
teksti: Adriana Ponte, Vicki Makrģ (Vicky Macrģ) dhe Gjina (Gina)
Rotondaro
muzika: Aleksandėr Paloli
kėnduar nga Grupi «VUXHET ARBĖRESHE»
2.
JAM KĖTU
teksti e muzika: Egert Pano (gjashtėmbėdhjetė vjeē - i biri i
Pirro Pano-s)
kėnduar nga EGERT PANO
3.
NDĖN NJĖ QILLI ME YLLĖS
teksti e muzika: Kristian Jakovelli (Cristiano Iacovelli)
kėnduar nga Grupi «ĒIFTI ARBĖRESH»
Me
ēmimin e posaēėm tė kritikės sė themeluesit tė Festivalit -
Zef D'Amiko (Giuseppe D'Amico) u nderua Fabricia (Fabrizia) Dragone,
si autore e muzikės dhe interpretuese e kėngės: NJĖ KĖNG' E LIRĖ,
me tekstin e autorit: Gjenar (Gennaro) Tavolaro
Rreth orės
21, pasi ishin tubuar rreth dhjetėmijė dashamirės tė Kėngės Arbėreshe,
tė ardhur nga tė gjitha katundet - anembanė Arbėrisė dhe shumė mėrgimtarė
shqiptarė e miq italianė, Festivali i Kėngės Arbėreshe qė organizohet
nėn patronatin e Administratės sė Komunės sė Shėn Mitrit, tė
asaj tė Rrethit tė Kozencės dhe tė Administratės Krahinore tė
Kalabrisė, u shpall i hapur dhe - pasi u bėnė paraqitjet e pėrgjithshme,
pėrshėndetjet, pėrgėzimet e falėnderimet - pas vallėzimit tė
parė (karakteristik e tipik nga Tradita Arbėreshe, filloi kėnga e
parė - «Njė kėng' e lirė», me tekst tė Gjenar
Tavolaro-s, e kishte aranzhuar dhe e interpretoi mrekullueshėm
Fabricia Dragone, e cila edhe e fitoi ēmimin pėr kritikė D'Amiko.
Secila kėngė dukej mė e mirė se tjetra dhe secili interpretim
emociononte publikun e zjarrtė tej mase. Njė hijeshi tė
mrekullueshme Festivalit i jepnin edhe vallėzimet e fėmijėve dhe tė
tė rinjve, pėrgatitur nga Mimoza - mjeshtre shqiptare e vallėzimit.
Ndėrhyrjet e mysafirėve nė mes tė kėngėve konkurruese nė garėn
e Festivalit, freskonin kėtė shfaqje madhėshtore, qė mund tė
quhet edhe spektakėl i mrekullueshėm. Sidomos tė qėlluara dhe tė
mrekullueshme ishin ndėrhyrjet e drejtorit artistik tė Festivalit -
Z. Zef Kakoca, i cili - herė kėndonte, herė lexonte telegrame urimi
tė mbėrritura nga personalitete tė larta tė jetės shoqėrore-kulturore
arbėreshe, herė intervistonte mysafirėt e Festivalit, herė...
gjithnjė gjente njė diēka pėr ta emocionuar publikun madhėshtor,
i cili meritonte spektakle tė mrekullueshme, siē ishte Festivali
Jubilar - i njėzeti - i Kėngės Arbėreshe.
Sidomos
vlen tė theksohen emocionet shfrenuese, kur organizatorėt e
Festivalit, nė emėr tė tė gjithė Arbėreshėve, falėnderuan
Radiotelevizionin e Kosovės dhe Gazetėn e pėrditshme kombėtare «Bota
Sot», pėr kontributin e tyre nė pasqyrimin e veprimtarive arbėreshe
para opinionit kosovar dhe mbarėshqiptar, si dy media qė ndiqen nė
mbarė botėn shqiptare - nė tė gjitha kontinentet. Emocione
shfrenuese, me duartrokitje frenetike kanė shpėrthyer edhe me rastin
e pėrshėndetjes sė Delegacionit tė Lidhjes Shqiptare nė Itali, mė
sa vijon: "Motra Arbėreshe! Vėllezėr Arbėreshė! Ju
jeni Mrekullia mė e madhe e Historisė dhe e Botės Arbėrore!!! Ju
jeni mrekullia jonė kombėtare shumėshekullore!!! Mė lejoni qė tė
ju pėrgėzoj pėr Festivalin e Mrekullueshėm tė Kėngės arbėreshe
- nė emėr tė Lidhjes Shqiptare nė Botė e tė kryetarit Simon
Kuzhnini, nė emėr tė LIdhjes Shqiptare nė Itali e tė
koordinatores Vitore Stefa-Leka dhe nė emrin tonė - pėrfaqėsues nė
kėtė Festė tė Madhe e tė Mrekullueshme Arbėrore - Nuhish Sallahi,
Fadil Zeneli dhe unė - Engjėll Koliqi. Radiotelevizioni i Kosovės
po pėrgatit njė skuadėr xhiruese pėr t'i dėrguar nė Arbėri, pėr
pėrgatitjeve tė njė serie emisionesh mbi jetėn dhe veprimtarinė e
pashterrshme dhe tė pavdekshme Arbėreshe. Edhe gazeta jonė kombėtare
«Bota Sot» do tė botojė seri shkrimesh mbi jetėn dhe veprimtarinė
e pavdekshme Arbėreshe. Ju falėnderoj edhe nė emrin e stafit
drejtues tė kėtyre mediave - mė tė mėdhatė - tė Kosovės. Do tė
bėjmė ēmos qė ky Festival i Kėngės Arbėreshe tė shfaqet edhe nė
qytetet e katundet e Kosovės! (duartrokitje frenetike dhe
ovacione tė gjata: Kosova-Kosova! E duam Kosovėn e Lirė dhe tė
Pavarur! Arbėria-Kosova! Nė Kosovė e n'Arbėri - tė gjithė vėllezėr
jemi - nji! etj). Artistė e kėngėtarė Arbėreshė
mirupafshim nė Kosovė! Rrofshin Arbėreshėt dhe Arbėria! Rroftė
Shqipėria dhe mbarė Shqiptaria! Zoti e bekoftė mbarė Tokėn Arbėrore
dhe mbarė Shqiptarėt, kudo qė janė!!!".
Kryetari
i Bashkisė sė Shėn Mitrit - Sen. Ēezar Marini (Cesare Marini),
drejtori artistik i Festivalit - Zef Kakoca, si dhe drejtues tė tjerė
tė Festivalit e pėrgjithėsisht tė jetės kulturore-artistike arbėreshe,
bashkė edhe me artistėt, e kanė pritur me shumė emocione
propozimin e organizimit tė shfaqjeve tė kėtij Festivali, nėpėr
qendrat e Kosovės.
Sheshi i
madh para Kolegjit tė Shėn Adrianit nė Shėn Mitėr, mbrėmė ishte
shesh i tė gjithė shqiptarėve tė bashkuar. Brėnda, nė lokalet e
Kolegjit, me rastin e Festivalit ishte hapur njė ekspozitė historike,
ku veē fotografive dhe veprave tė personaliteteve tė mėdha tė
Rilindjes Kombėtare, ishin ekzpozuar edhe veshjet kombėtare dhe
mjetet tradicionale tė punės, duke filluar qė nga parmenda. Kėtu nė
kėtė kolegj janė shkolluar dhe formuar shumė personalitete arbėreshe-shqiptare,
pėrfshirė edhe tė Madhin Jeronim De Rada. Kėtu ėshtė shkolluar
dhe formuar edhe heroi ynė Avni Rrustemi. Kėtu edhe sot rrjedh i
nxehtė e i pashterrshėm Gjaku i Shprisht, qė mba nė jetė tė pėrhershme
- deri nė amshim - Shpirtin e Arbėrit!!!